Usul Hukukunda Keşif Nedir? Nasıl Yapılır?

Keşif, bir yönüyle, sübjektif hak sahibi kişinin bu hakka ilişkin olarak hâkimi ikna etme faaliyeti sırasında başvurabildiği bir ispat aracıdır. Keşif sayesinde hâkim, doğrudan uyuşmazlık konusu ile temas eder ve bu temas neticesinde elde ettiği bilgiyi yargılamada kullanılır.

Keşif  HMK madde 288’de düzenlenmiştir:

Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Hâkim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur.

Keşif kararı, mahkemece, sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine veya resen alınır.

Keşif, davaya bakan mahkemece icra edilir. Keşif konusu, mahkemenin yargı çevresi dışında ise inceleme istinabe suretiyle yapılır. Keşif konusu, büyükşehir belediye sınırları içerisinde ise inceleme, davaya bakan mahkeme tarafından da yerine getirilebilir.

Keşfin yeri, kapsamı ve zamanı mahkeme tarafından tespit edilir. Keşif, taraflar hazır iseler huzurlarında, aksi takdirde yokluklarında yapılır.

Mahkeme keşif sırasında tanık ve bilirkişi dinleyebilir. Keşif sırasında, yapılan tüm işlemler ve beyanları içeren bir tutanak düzenlenir. Tutanağa, hâkimin keşif konusu ve mahalliyle ilgili gözlemleri de yazılır. Plan, çizim, fotoğraf gibi belgeler de tutanağa eklenir. Mahkeme, bir olayın nasıl geçmiş olabileceğini tespit için temsili uygulama da yaptırabilir.

Keşfin konusu HMK’ de sadece taşınmazlarla sınırlandırılmıştır fakat taşınır eşya,belge ve insan bedeni de yapılan düzenlemelerle birlikte keşfe konu olabilir.

Keşif, uyuşmazlık konusu şey ile sınırlı değildir, uyuşmazlığın çözümünde ispata ilişkin her türlü olay ve durum üzerinde gerçekleştirilebilir. Taraflardan birinin sözlü yargılamaya kadar talep etmesiyle yahut mahkemece kendiliğinden keşif kararı verilebilecektir

   Önemle belirtmek gerekir ki bu yazıdaki bilgilerin tamamı genel bir bilgilendirme içermekte olup hukuki danışmanlık ve reklam gibi algılanmamalıdır.  Yaşanılan her bir olay ve uyuşmazlığın bağımsız biçimde ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Ayrıca her bir hukuki konu ve meselenin çözümü uzman bilgisi gerektirmektedir. Bu sebeple de karşı karşıya kaldığınız hukuki uyuşmazlıklar ve olaylar için yetkin bir avukattan hukuki danışmanlık almanızı, Yargıya taşınan uyuşmazlıklar açısından da dosyalarınızı yetkin bir avukat aracılığı ile takip etmenizi öneririz. Yukarıdaki makale ile ilgili olarak veya her türlü hukuki destek ve danışmanlık için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.