Davadan Feragat Nedir?

Davadan feragat, davaya son veren, davalı ve davacı açısından önemli sonuçları bulunan, davacının talebinden kısmen veya tamamen vazgeçmesini ifade eden bir hukuki işlemdir. Davadan feragat tamamen veya kısmen yapılabilmektedir.

Davadan feragat müessesesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 307’de düzenlenmiştir. Hükme göre; 

“ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Davaya Son Veren Taraf İşlemleri

Davadan feragat 

MADDE 307- (1) Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.” 

            Davadan feragatin usulü Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 309 ve 310’da düzenlenmiştir. Hükümlere göre;

“Feragat ve kabulün şekli 

MADDE 309- (1) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. (2) Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. (3) Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. (4) Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. 

Feragat ve kabulün zamanı 

MADDE 310- (1) Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” 

Davadan feregat davanın görülmekte olduğu mahkemeye verilecek bir dilekçe ile olur. Davacı asil bu işlemi kendisi yapabileceği gibi avukatına vereceği bir yazılı talimat ile vekaleten yapılması da mümkündür. Aynı şekilde davadan feragatin yargılama-duruşma sırasında sözlü olarak yapılması da mümkündür.

Feragatin geçerli olması için karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne ihtiyaç yoktur.

Feragat beyanının geçerli olması herhangi bir kayıt ve şart içermemesine bağlıdır. Aksi takdirde mahkeme tarafından kabul edilmeyecektir. Koşula bağlı bir feragat ancak bir sulh teklifi olarak nitelendirilebilir.

Davadan feragat durumunda feragat eden davacı yargılama neticelendirilmiş ve haksız çıkmışçasına yargılama giderlerini ödemeye yükümlüdür.

             Davadan feragatin sonuçları Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 311’de düzenlenmiştir. Hükme göre;

“Feragat ve kabulün sonuçları 

MADDE 311- (1) Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir.” 

Davadan feragatin sonuçları şunlardır;

• Feragat beyanı üzerine mahkemenin verdiği karar kesin hüküm teşkil etmektedir.
• Davadan feragat durumunda taraflar arasındaki dava ve uyuşmazlık sona ermiş olur.
• Feragat durumunda aynı konuda bir daha aynı davanın açılması mümkün değildir.
• Aynı davanın tekrar açılması halinde dava kesin hükmün varlığı nedeniyle reddedilecektir.
• Feragatten dönmek kural olarak mümkün değildir. Ancak davacı feragat beyanının irade sakatlığı (hile, hata, ikrah) neticesinde yapıldığı iddiasında ise ve feragatten dönmek istiyorsa bu “feragatten fesih davası” yoluyla yapılabilir.

             Kural olarak tüm davalar açısından feragat beyanında bulunmak mümkündür. Üzerinde serbestçe tasarruf edilemeyen konulara ilişkin davalardan feragat bile mümkündür. Ancak bu durumun birkaç istisnası mevcuttur. Bu durumlarda hakim feragate rağmen yargılamaya devam etmek durumundadır. Bu durumlar şunlardır;

• Hakimin eylemi nedeniyle devlete karşı açılan sorumluluk (tazminat) davalarında feragat, davayı sona erdirmez.
• Batıl bir evliliğin ortadan kaldırılması amacıyla Cumhuriyet savcısı tarafından açılan mutlak butlan davalarında feragat, davayı sona erdirmez.
• Sigortalılık süresinin tespiti için açılan hizmet tespiti davalarında feragat, davayı sona erdirmez.
• Çift taraflı davalarda feragat, davayı sona erdirmez. Bu davalarda, bir kişi aynı davada hem davacı hem de davalı sıfatını taşıdığı için, davalılardan biri davaya devam etmek isterse feragat sonuç doğurmaz. Örneğin ortaklığın giderilmesi davası çift taraflı bir davadır. Bu nedenle, davalılardan biri davaya devam etmek isterse, feragat hüküm doğurmaz.
• İflasa karar verildikten sonra iflas davasından feragat geçersizdir.

Feragat beyanı ile dava doğrudan sona ermektedir. Bu nedenle mahkeme, ayrı bir hüküm veya karar vermeden, davanın feragat nedeniyle sona erdiğini tespit eden bir karar ile davacıyı yargılama giderlerine mahkûm etmelidir. Mahkemenin “karar verilmesine yer olmadığına” yönelik bir karar vermesi yeterlidir. Yargıtay’a göre, davadan feragat sonucunda, feragate konu olan hak tamamen düşer ve artık bir daha dava konusu yapılamaz.

Geçerli bir feragat beyanı ile dava sona erer. Ancak usul hukukuna aykırılık varsa, kanun yoluna başvurulabilir. 

Feragat, hüküm verildikten sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa bile dosya, kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi, feragat doğrultusunda ek karar verir (HMK m. 309/2).

Önemle belirtmek gerekir ki bu yazıdaki bilgilerin tamamı genel bir bilgilendirme içermekte olup hukuki danışmanlık ve reklam gibi algılanmamalıdır.  Yaşanılan her bir olay ve uyuşmazlığın bağımsız biçimde ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Ayrıca her bir hukuki konu ve meselenin çözümü uzman bilgisi gerektirmektedir. Bu sebeple de karşı karşıya kaldığınız hukuki uyuşmazlıklar ve olaylar için yetkin bir avukattan hukuki danışmanlık almanızı, Yargıya taşınan uyuşmazlıklar açısından da dosyalarınızı yetkin bir avukat aracılığı ile takip etmenizi öneririz. Yukarıdaki makale ile ilgili olarak veya her türlü hukuki destek ve danışmanlık için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.